apple mac bilgisayarlarında ne kadar erişilebilir?

merhabalar,
hepinizin de yakından takip ettiği üzere, Türkiye'deki körler, apple ve apple'a program sağlayan geliştiriciler üstünde oldukça etkili, söz sahibi. bu gün ios için bir beta yayınlandığında, Türk körlerinin birçoğu bu betayı indiriyor, deniyor, ama iyi, ama kötü, ama yapıcı ama yıkıcı yüzlerce iletide fikrini bildiriyor, bunlar bazı insanlarca derleniyor toparlanıyor, ingilizceye çevrilerek apple'a gönderiliyor. apple buna genellikle bir yanıt veriyor, bazen güncellemelerinde bu verileri de dikkate alıyor, bazen almıyor ama, önünde sonunda temel erişilebilirlik sorunları çözülüyor. son gelen 8.3 güncellemesinde, ses kötülüğünü (?) ve braille kılavyedeki aksaklıkları saymazsak, bizzat apple ın ürettiği programlarda bir erişim sıkıntısına rastlamadım. diğer programlarda çıkan sorunlar da hemen programın geliştiricisine iletiliyor, ve genellikle bir çözüme kavuşuyor. pekala, bu iş neden mac bilgisayarlarda, osx işletim sistemlerinde böyle yürümüyor?

apple, özellikle görme engelliler olmak üzere birçok engel grubunu dokunmatik ve akıllı telefonlarla tanıştıran bir firma oldu. apple öncesi dokunmatik telefondan köşe bucak kaçan, q klavyeli telefona bile sıcak bakmayan, telefonla internete girmekten korkan birçok kör, artık neredeyse bunlarsız yapamıyor. sıfır bir telefon almak isteyen körlerin yüzde doksanı iphonu tercih ediyor. arada emekleyen çocuk androitin elinden tutup emekleme aşamalırını izlemek, ve ona yürümeyi öğretmek isteyenler hariç. peki neydi, iphon'u körler için bu kadar çekici kılan özellik? apple ilk kez, adam gibi çalışan bir ekran okuyucuyu her telefona gömdü. yani, telefonu alacak adamın vicuduyla ilgilenmedi. bütün olasılıkları düşünerek baştan ona göre bir tasarım yaptı, ve geliştirilen yazılımları da bu tasarıma uymaya zorladı. körler üstündeki kar payı ortadadır sanırım. ancak apple, sanırım iphondan önce mac'i yaptı. zamanla mac'in içine de voice ower yerleştirdi, ve yine körlerin ilgisini çekti. ancak maalesef, iphone da sağladığı erişim başarısına mac te ulaşamadı. mac kullanmayı deneyip de vazgeçen birçok arkadaşımdan şu tepkiyi aldım: "jawsta aşağı yukarı sağa sola tek tuşla gezer, internette linklere başlıklara form alanlarına vb birer tuşla erişebilirken, macte bunlar için 2-3 tuşa birden basmam gerekiyor. bu da beni yavaşlatıyor ve yoruyor." pekala, bende dahil olmak üzere, aktif olarak mac kullanan, ya da kullanıp da "kim uğraşır yav bunla" diyen kaç kişi bunu apple a bildirdi? bildirdiyse, apple ın tepkisi ne oldu?

bakın ben müzisyenim, amatör olarak da program yazmakla uğraşırım. program yazma kısmını profosyonelleştirmek için de elimden geleni yapıyorum. bir adet macbook air 2013 model bilgisayarım var. bilgisayarın şıklığı, kasa tasarımı, hafifliği, inceliği, performansı ve sessizliği konusunda diyecek hiçbir sözüm yok. tasarımcılar ve donanımcılar güzel çalışmış. ancak gören insanlar apple'ın sağladığı xcode derleyicisini kullanarak, objective c bildikleri taktirde istedikleri yazılımı rahatça geliştirebiliyorsa; yine apple tarafından ücretsiz sunulan ve reklamı yapılan garage band uygulamasının tüm bölümlerine rahatlıkla erişebiliyor, istediği müziksel çalışmasını yapabiliyorsa ve ben bunları yapamıyorsam, bir apple mac almamın yazılımsal açıdan bana sağladığı avantajlar nelerdir?

bakınız apple kendi sitesinde, macteki voice ower için ne buyurmuş:
"VoiceOver size sadece neler olup bittiğini söylemez, bir şeyler yapabilmenize yardımcı da olur. Size ekranda neler olduğunu söyler ve klavyenizi veya trackpad'inizi
kullanarak bir menü öğesi seçme veya bir düğmeyi etkinleştirme gibi hareketlerin arasında gezinmenizi sağlar. VoiceOver, ekranınızı görmenize gerek kalmadan
Mac'inizin tüm denetimini size verir; üstelik yerleşiktir."
ben xcode de, bir .net studio kadar bile rahat kod yazamayacaksam -ki ufak tefek erişilebilirlik sıkıntıları vardır-, cakewalk 9 ya da soundforge ile yapabildiğim müziksel düzenleme kadar bile garage bandda müziksel düzenleme yapamayacaksam, page, numbers, vb ofis uygulamalarını, en az microsoft ofis programları kadar rahat kullanamayacaksam, yerleşik olarak gelen vo, iostaki kadar mükemmel olmayı başaramayacaksa, neden apple almalıyım?

sanırım 1 sene oluyor, belki daha fazla, apple Türkiye ye bir görme engelli arkadaşımız girdi. açıkçası, oldukça umutlanmıştım. enazından, artık mac ve iosların erişilebilirliğinde daha aktif olacağız, şirkette bizi temsil eden biri var diye. üzülerek söylüyorum, bu böyle olmadı. eylül ayında xcode uygulamasının erişim sorunlarından, bu erişim sorunlarının nasıl giderilebileceğinden, bunun için apple yapılması gereken başvurulardan, apple türkiyenin, ya da genel merkezin, xcode nin kullanımı konusunda -hadi objective c öğretmekten vazgeçtim- eğitim verip veremeyeceğinden konuştuk. ama yalnızca konuştuk. sonuçta bütün konuşmalar -ali senin dediğin eğitimi türkiyede verebilecek adam yok- cümlesine takıldı kaldı. 8 ay geçti, xcode bir güncelleme almış. yükleyip bakmadım. sizce apple'ın çektiğimiz sıkıntılardan haberi var mı? sizce, son güncellemede erişilebilirlik üstüne de bir şeyler yapılmış mıdır? hiç sanmıyorum.

özetleyecek olursak; eeeeey apple türkiyenin kör temsilcisi can kırca, eeeeeeey engelsiz iphone grubunun apple ı ve 3. parti yazılım geliştiricilerini bir çok konuda dize getirmiş emektar üyeleri, eeeeeeey adıyla maruf engelsizapple platformu, apple yalnızca tablet, mp3 çalar, telefon saat üretmiyor. bunların bir de "dünyanın en gelişmiş işletim sistemi" adıyla yedirdikleri mac bilgisayarları, maverex işletim sistemleri var. birlikte buna da el atmanın, mevcut sistem konusunda apple ı ve 3. parti yazılımcıları zorlamanın, hali hazırda windows8 gibi korkunç bir işletim sistemindense, insanları mac ve maverex işletim sistemine geçmeye can atar bir konuma getirmenin vakti henüz gelmedi mi? daha değil mi? değilse ne zaman?

Forum kategorisi: 

Ynt: apple mac bilgisayarlarında ne kadar erişilebilir?

Merhabalar. Xcode ve garage ban uygulamaları hakkında bir yorum yapmak istemiyorum. Çünkü, erişilebilirlik durumları bilgim dahilinde değil. Ama bahsi geçen, mac kullanmayı bırakan arkadaşınız, üzgünüm ki alternatifleri keşfedememiş. Mac kullanıyorsanız bilirsiniz, voice-over ile bir şeyi yapabilmeniz için en az 2 alternatifiniz var.
3-5 tuşa basmak zor geliyorsa, hızlı dolaşma dediğimiz quick navigation modunu kullanabilir, trackpad dediğimiz alan ile işlemlerini yapabilir.
Yaklaşık 8 ay önce açılan xcode konusu benim de ilgimi çektiğinden takip etmiştim. Bende gerçekten Türkiye'de bunun eğitiminin verilebileceği bir durumun olduğunu düşünmüyorum. Doğru düzgün bir kaynak bile yok bildiğim kadarıyla.
Türkiye'de xcode ile çalışan gören insan sayısının bile çokluğundan emin değilim kendi adıma.
Apple store da bizden birisinin olması, en azından onun açısından bakıldığında sevindirici evet. Ama, bildiğim kadarıyla bu şirkette herkesin bir görevi var ve yine bildiğim kadarıyla, bu çalışanın engelli departmanıyla doğrudan bir ilgisi yok.
Ki sizin xcode dediğiniz mevzu da, bu platform açılırken, uzun vadede bu konuda bir şeyler de yapmak üzere açıldı.
Olur veya olmaz demiyorum ama, henüz genç olan bu platformun önce temel içeriklerinin el birliğiyle tamamlanıp, büyümesi sağlandıktan sonra, büyük bir platformla büyük işlerin yapılabileceğine, bir yerde engelsiz apple adına söz sahibi olunabileceğini düşünüyorum.
Bunlar şimdilik benim umutlarım. Tespitleriniz ve eleştirileriniz için de teşekkür ediyorum.
İnanıyorum ki, uzun vade de bile olsa burası güzel bir platform olacak ve buranın adıyla güzel şeyler yapılacak.

Ynt: apple mac bilgisayarlarında ne kadar erişilebilir?

Birincisi artik Apple oSX Yosemite isletim sistemine gecis yapti, bu nedenden Mavericks icin bir seyler yapip da yuce turk korlerinin enerjisini bosa kanalize etmeyelim :)
ikinci olarak yeni bir sey yok, yazacaklarimi bir maddelendirmeyle devam ettirmeyecegim, Engelsiz iPhone grubunda yazdiklarimi okuyamayanlari dusunerek buraya da aliyorum.

Yazdiklarin noktasinda onem ihtiva eden, korlerin ilgisizligi noktasinda soylediklerin arasinda katildiklarim var elbet ulkemize bakildiginda. Bir Mac kullanicisiyim ben de ve nisan ortalari geldi bir sene oldu demektir bu kullanimim toplaminda. Sorularin ve yaptigin analizler durumu net ozetliyor. Macbook alan korlerin azligina aleti "verdiklerinden fazlasiyla para istiyor" seklinde niteleyen ulkemiz korleri, tek tusla her seye erisemeyeceksem dusuncesinde olan azimsanamayacak kadar kitlenin var olmasi gibi nedenlerin yanina, Mac alip korlere kafalarinda olusan soru isaretlerine yanit bulabilecekleri insanlarin bulunmamasinin da etkisini koyabiliriz.
Birlikte bir seyler yapma noktasinda, cok kisa zamanda birbirini klavye uzerinden bogazlayacak noktaya gelen bir topluluk haline evrilmisken, her seye birilerinin onculuk yapacak motivasyonunu bekler durumdayken ne derece kalkisilir bilemiyorum.
Sozlerimi bencillik olarak addedebilirsiniz belki, fakat bir seyler yapmak isteyen bir yapidan gun gectikce uzaklasiyorum kendi adima aramizda yasanan ve yukarida bahsettigim sebepleri goz onunde bulundurarak. Kimseyi bir yerlere geldigi icin, veya elinde yeterli donanim oldugu icin gibi nedenlerden, birseylerin oncusu olma zorunluluguyla yukumlu kilmanin dogru olduguna inanmiyorum. Insanlar yeterli motivasyonu, enerjisi ve vakti olur ise ve isterlerse bir seylerin duzelmesi icin caba harcamayi, oncu olmayi isteyebilir ve sonuc olarak bu dogrultuda kendi fikirleri ve istegi esastir.
Aramizdan biri diye icsellestirip Apple’a biz gondermedik arkadasimizi ve bizi temsil etmesi noktasinda bir misyon yuklemedik somut olarak. Ha soyut olarak bu temennide bulunmus olmamiz, o adamin Apple icindeki konumunu, ne isle ugrastigini, Apple’in hangi mevkideki calisanlarinin sozlerine itibar edip etmedigini bilmeden sorgulamamizin dogru olmadigina inaniyorum. Daha yazilacak cok sey var fakat bu doneler dogrultusunda, Mac uzerindeki sorunlarin aramizdan ingilizce bilip bunlari toparlayip bir gonullulukle Apple’a iletmesini beklemek veya istemek yerine, Apple’in nicin etki sahibi oldugunu mailinizde yazdiginiz turk korlerine yonelip kendi dillerinde erisilebilirlik sorunlairni iletememesini, yine mailinizde yazdiginiz etkili turk grubu saglayamamistir kanimca. Saglayabilmis olsa, birilerinin toparlayici olmasina ihtiyac duymaksizin bireysel veya gruben sorunlari kendi dillerinde net ve anlasilabilir ifade edebilmesi noktasinda cok daha motive ve enerji yogunluguyla kanalize olunacagini dusunuyorum.
O zaman size her sey mustehak, siz cozum degil sorun uretmek istiyorsunuz, isi yokusa koyuyorsunuz gibi karsi tepkilere hazir ve saygiliyim. Tartismaya calismak degil niyetim, kendimce sureci kendi dusunce tarzim ve inandiklarim dogrultusunda ifade etmek istedim.